Obrazy Września. Region i społeczeństwo w czasie II wojny światowej

DSC04251.jpegW czwartek 16 października w Gminnym Ośrodku Kultury w Ujeździe odbyła się wielka sesja historyczna poświęcona 75. rocznicy wybuchu II wojny światowej. Konferencja praktycznie miała rangę ogólnopolskiej, ponieważ uczestniczyli w niej historycy z pięciu ośrodków naukowych: ks. prof. Waldemar Gliński z Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie, ks. prof. Mieczysław Różański z Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie, prof. Witold Jarno z Uniwersytetu Łódzkiego, dr. hab. Jerzy Gapys z Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach i dr Andrzej Wróbel – kierownik tomaszowskiego oddziału Archiwum Państwowego w Piotrkowie Trybunalskim i jednocześnie prezes Koła Polskiego Towarzystwa Historycznego w Tomaszowie Maz. Archiwum i PTH były razem z GOK współorganizatorami sesji. Niestety nie mógł przybyć na spotkanie dr. Henryk Figura, ale jego referat odczytał mgr Maciej Hubka z Archiwum w Tomaszowie Maz.

W czasie sesji, którą otworzył Wójt Gminy Ujazd Marcin Grzelczak oraz dyrektor GOK Katarzyna Rutkowska-Bernacka przedstawionych zostało aż siedem referatów. Część była poświęcona tematom ogólnym: Elity polskie wobec Września. Ziemiaństwo Polski centralnej wobec Września (prof. J. Gapys), Kościół łódzki wobec II wojny światowej (ks. prof. M. Różański), Służba wojskowa kobiet w siłach zbrojnych w okresie II wojny światowej. Cztery pozostałe dotyczyły tematyki lokalnej: Walki 13 Dywizji Piechoty w rejonie Ujazdu (prof. W. Jarno), Ujazd w czasie II wojny światowej. Losy miejscowości i mieszkańców (ks. prof. W. Gliński), Powiat tomaszowski w latach 1939-1945. Zarys dziejów (dr A. Wróbel). Pracownik GOK Jarosław Cielebon przedstawił również referat będący wynikiem wywiadów z mieszkańcami gminy, którzy pamiętają jeszcze jak wybuchała wojna w Niewiadowie, Ujeździe i okolicznych miejscowościach. Ponadto dzięki uprzejmości Dyrektora Archiwum Państwowego w Piotrkowie Tryb. Tomasza Matuszaka, pana Marka Łuczyńskiego, Wiesława Strzeleckiego i Wojciecha Kocięby, wieloletniego dyrektora szkoły w Ujeździe,  zebrani mogli obejrzeć wystawę autentycznych archiwaliów związanych z wojennymi i okupacyjnymi dziejami gminy Ujazd (w tamtym czasie – gminy Łazisko).

DSC04157.jpeg

Niebagatelnej dawki wiedzy historycznej słuchali zarówno pasjonaci historii z Ujazdu, Tomaszowa a nawet Łodzi (na zaproszenie odpowiedział m.in. prof. Zdzisław Pakowski – autor niedawno wydanej książki „Olszowa. Historia i ludzie”) jak również świadkowie i rodziny bohaterów tamtych lat. Na spotkaniu gościł również Lucjan Kopytek, bratanek ppor. Józefa Kopytka, nauczyciela szkoły w Ujeździe, który poległ we wrześniu 1939 pod Barakiem niedaleko Szydłowca. Na widowni zasiadły też najstarsze klasy gimnazjów z Ujazdu i Osiedla Niewiadów. To przede wszystkim ze względu na nich sesja była zorganizowana w godzinach przedpołudniowych. Ci, którzy nie mogli uczestniczyć w wydarzeniu będą mogli skorzystać z nagrania sesji. Ponadto jest planowane wydanie całości drukiem w przeciągu najbliższych kilku miesięcy.

Dla obu stron – referentów i słuchających była to wielka przyjemność a dla tych, którzy żyli w nieświadomości, że 6 i 7 września przez okolice Ujazdu przetoczyła się wielka historia, mająca duże znaczenie dla przebiegu kampanii wrześniowej, a co za tym idzie dla całej wojny – z pewnością niemałe zaskoczenie.

 

 

×

Wyszukaj w serwisie

×

Zapisz się do Newslettera